Obowiązki gminy wobec schronów
Za ochronę ludności na obszarze gminy odpowiada wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 9 ust. 3 ustawy). Musi m.in. informować mieszkańców, gdzie są obiekty zbiorowej ochrony i jak do nich dotrzeć. Liczby schronów, którą gmina musi mieć, w ustawie nie znaleźliśmy.
Co należy do gminy
| Zadanie | Przepis |
|---|---|
| Informowanie ludności o umiejscowieniu obiektów zbiorowej ochrony, w razie potrzeby także o dotarciu do nich i korzystaniu z nich, z informacją o ograniczeniach dostępu dla osób z niepełnosprawnościami | art. 10 ust. 1 pkt 20, art. 114 ust. 2 |
| Bieżący przegląd budynków, które mogą zostać obiektami zbiorowej ochrony (bez budynków bez kondygnacji podziemnych i domów jednorodzinnych) | art. 91 ust. 1, 2 i 10 |
| Uznawanie obiektów za budowle ochronne i organizowanie miejsc doraźnego schronienia | art. 10 ust. 1 pkt 19, art. 102 |
| Powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności na obszarze gminy | art. 10 ust. 1 pkt 16 |
| Finansowanie i współfinansowanie infrastruktury, w tym budowli ochronnych; środki w budżecie uchwala rada gminy | art. 10 ust. 1 pkt 22, art. 10 ust. 2 |
| Wkład do wojewódzkiego planu ewakuacji | art. 10 ust. 1 pkt 13, art. 43 ust. 1 |
| Informacja o stanie przygotowań gminy, co 2 lata, dla rady gminy | art. 10 ust. 1 pkt 25 |
Miejsca doraźnego schronienia gmina organizuje w stanie nadzwyczajnym albo w czasie wojny, gdy schronów i ukryć jest za mało, np. nakazem przystosowania piwnic, garaży podziemnych czy tuneli (art. 102).
Czego gmina nie robi
Punkty schronienia z rejestru identyfikuje komendant powiatowy albo miejski PSP, który zawiadamia o nich wójta, starostę oraz właściciela lub zarządcę nieruchomości (art. 91a), i wprowadza je do ewidencji (art. 109 ust. 2 pkt 4). Mała liczba punktów nie jest więc sama w sobie oceną urzędu gminy. Punkt udostępnia właściciel albo zarządca budynku, w miarę możliwości (art. 103a).
Jak sprawdzić, co zrobiła Twoja gmina
- Otwórz stronę gminy. Stronę z punktami ma 2280 gmin; podajemy na niej adresy, dostępność i wynik kontroli wpisów. Porównanie gmin jest w rankingu.
- Sprawdź stronę urzędu i Biuletyn Informacji Publicznej: czy podaje, gdzie są miejsca schronienia i jak do nich dotrzeć (art. 114 ust. 2).
- Zapytaj urząd albo radnych o informację o stanie przygotowań, którą wójt przedstawia radzie co 2 lata (art. 10 ust. 1 pkt 25). Możesz złożyć wniosek o informację publiczną.
- Zajrzyj do uchwały budżetowej: środki na ochronę ludności uchwala rada gminy (art. 10 ust. 2).
Nie sprawdzaliśmy, które gminy mają już taką informację ani ile wydają. Pojemności punktów rejestr nie podaje, a zestawienie miejsc w obiektach zbiorowej ochrony wobec liczby mieszkańców w województwach i powiatach ma podawać minister właściwy do spraw wewnętrznych (art. 114 ust. 1).
Źródła
- ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu (Dz.U. 2024 poz. 1907, 2025 poz. 1705, 2026 poz. 646 i 815), art. 9, 10, 43, 91, 91a, 102, 103a, 109, 114 (dostęp: 5 listopada 2026)
- Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, „Punkty schronienia w Polsce”, dane.gov.pl, CC BY 4.0, stan na 7 listopada 2026