Skąd 88 tysięcy punktów schronienia: co zmieniło się w rejestrze
Polska ma ponad 88 tysięcy punktów schronienia, ale ta liczba nie rośnie tak prosto, jak wygląda. Porównaliśmy dwie migawki państwowego rejestru: 30 września 2026 było w nim 86 591 wpisów, a 4 listopada 2026 już 88 196. Saldo to 1 605, tylko że pod spodem doszło 3 663 wpisów, a 2 058 zniknęło. Punktów całodobowych w tym czasie ubyło.
Skąd w ogóle ten temat?
Liczbę ponad 88 tysięcy podały 5 listopada 2026 Onet i „Uwaga!” TVN we wspólnym projekcie o schronach. Onet pisze o wzroście z 85 tysięcy pod koniec września i nazywa to pompowaniem liczb, a za NIK podaje, że schrony i ukrycia pomieszczą 1,4 mln ludzi, czyli 3,8% mieszkańców.1 To dane z kontroli za 2022 rok, opisujemy je w tekście ile jest schronów w Polsce. Z rejestru nie ocenimy, czy nowe wpisy są dobre. Możemy za to policzyć, co się w nim zmieniło.
Państwowa mapa pokazywała 5 listopada 88 171 punktów, a opis zbioru na dane.gov.pl mówił o 88 215.2 Te liczby różnią się o kilkadziesiąt wpisów, bo pochodzą z różnych odświeżeń. Tu trzymamy się dwóch plików, które sami pobraliśmy i umiemy porównać wiersz po wierszu.
Ile wpisów naprawdę się zmieniło?
Wspólnych wpisów, czyli tych z tym samym identyfikatorem w obu migawkach, jest 84 533.3 Do tego:
| Co się stało | Wpisów |
|---|---|
| Doszło | 3 663 |
| Zniknęło | 2 058 |
| Saldo | 1 605 |
| Wspólne wpisy ze zmienionym adresem | 611 |
| Wspólne wpisy ze zmienioną dostępnością | 759 |
Sprawdziliśmy, czy to nie jest wymiana identyfikatorów, czyli ten sam punkt pod nowym numerem. Raczej nie. Tylko 14 z 2 058 usuniętych wpisów ma identyczny adres wśród dodanych, a 19 ma dodany wpis najwyżej 30 m dalej.3
Gdzie przybyło, a gdzie ubyło?
Zmiany są bardzo nierówne. Trzynaście województw ma saldo dodatnie, trzy ujemne.3
| Województwo | Doszło | Zniknęło | Saldo |
|---|---|---|---|
| dolnośląskie | 556 | 15 | 541 |
| wielkopolskie | 559 | 218 | 341 |
| opolskie | 274 | 31 | 243 |
| małopolskie | 265 | 60 | 205 |
| mazowieckie | 241 | 71 | 170 |
| kujawsko-pomorskie | 206 | 44 | 162 |
| podkarpackie | 157 | 17 | 140 |
| zachodniopomorskie | 220 | 84 | 136 |
| śląskie | 190 | 127 | 63 |
| łódzkie | 208 | 152 | 56 |
| pomorskie | 61 | 12 | 49 |
| lubuskie | 154 | 108 | 46 |
| podlaskie | 37 | 19 | 18 |
| świętokrzyskie | 99 | 116 | minus 17 |
| lubelskie | 247 | 363 | minus 116 |
| warmińsko-mazurskie | 189 | 621 | minus 432 |
Najwięcej nowych wpisów przypadło na Gniezno (320), Wrocław (244), Chełm (127), Grudziądz (125) i Pabianice (120). Najwięcej zniknęło w Bartoszycach (264), Lublinie (186), Kielcach (86), Hrubieszowie (81) i Górowie Iławeckim (78). Liczymy po nazwie gminy, więc miasto i gmina wiejska o tej samej nazwie są tu razem.3
Takie skupienia wyglądają raczej na pracę jednej komendy nad jednym powiatem niż na rozproszone zmiany w całym kraju. To nasze przypuszczenie: plik nie podaje powodu zmiany. Dane o punktach wprowadza właściwy miejscowo komendant powiatowy albo miejski PSP (art. 109 ust. 2 pkt 4).4 Zniknięcie wpisu nie dowodzi rozbiórki, a dopisanie nie dowodzi, że powstał nowy obiekt.
Czy nowe punkty są dostępne o każdej porze?
Rzadziej niż stare. Z 3 663 dodanych wpisów całą dobę ma być dostępnych 531, czyli 14,5%, a na żądanie 2 572, czyli 70,2%.3 W całym rejestrze wygląda to tak:
| Dostępność | 30 września 2026 | 4 listopada 2026 |
|---|---|---|
| Całą dobę | 19 793 (22,9%) | 19 692 (22,3%) |
| W określonych godzinach | 7 216 (8,3%) | 7 683 (8,7%) |
| Na żądanie | 59 582 (68,8%) | 60 821 (69,0%) |
Czyli wpisów przybyło o 1 605, a całodobowych ubyło o 101.
Czy z rejestru znikają wpisy, które wyglądały źle?
Prawie nie. W naszym dochodzeniu z 8 października 2026 pod 138 wpisami nie znaleźliśmy budynku na zdjęciu lotniczym ani w ewidencji. Z tych 138 wpisów 4 listopada w rejestrze wciąż były 133, a 123 miały to samo położenie (do 15 m) i ten sam adres.3 Podobnie z pinezkami stojącymi obok budynku: z 468 takich wpisów zostały 444, a 416 bez zmian.
To jeszcze nie zarzut. Pięć tygodni to krótko, a nasza ocena to dokumenty i zdjęcia, nie wizyta. Część takich wpisów to przejścia albo wiadukty, pod którymi budynku z definicji nie ma. Dlatego piszemy „do sprawdzenia”, a metodę i ograniczenia opisuje tekst o błędach w rejestrze schronów.
Usuwane wpisy też nie wyglądały gorzej od reszty. Z 2 058 usuniętych 1 843 miało w naszej kontroli ocenę zgodną, 161 wątpliwą, a 54 podejrzaną.3
Czego te liczby nie mówią?
- Ile w tym schronów. Rejestr nie rozdziela schronów, ukryć i miejsc doraźnego schronienia. Punkt schronienia to osobne pojęcie ustawy (art. 84a).4
- Ilu ludzi się zmieści. Pojemności w pliku nie ma.
- Dlaczego wpis doszedł albo zniknął. Mamy dwie migawki, a nie historię decyzji. Zmian w środku tych pięciu tygodni nie widzimy.
- Czy można wejść. To rozstrzyga dopiero sprawdzenie na miejscu.
Mapa i strony gmin Janosika pokazują stan z 7 listopada 2026, razem z przeliczoną kontrolą budynków. Liczby w tym tekście pochodzą bezpośrednio z dwóch plików rejestru, więc nie zmienią się przy kolejnym odświeżeniu mapy.
Jak to sprawdzić u siebie?
Otwórz mapę albo stronę swojej gminy i znajdź najbliższe punkty. Zapisz adres, a nie samą pinezkę. Krok po kroku, co sprawdzić na miejscu, opisujemy na stronie o nieistniejących schronach. Gdy już tam będziesz, zgłoś w Janosiku, czy da się wejść: wynik zobaczą następni. Janosik schronów to obywatelski projekt, nie serwis rządowy. Punkt na czas alarmu pokaże Alarm, a oficjalną mapą PSP pozostaje gdziesieukryc.pl.